Τρίτη, 19 Φεβρουαρίου 2019

Ο Howard Phillips Lovecraft στο ebay

Κυριακή, 27/01, απόγευμα.
Ετοιμάζομαι για σινεμά. Παίζει το «Κλέφτες Καταστημάτων». Ρίχνω μια τελευταία ματιά στο κινητό, στη σελίδα του ebay.
Αναρωτιέμαι…
Πάει πάνω από ένας χρόνος που έχω να «παίξω» στο ebay. Και αναρωτιέμαι γιατί το κάνω τώρα. Γιατί με τράβηξε αυτή η πίπα…μπορεί να’μαι φτηνιάρης, σκέφτομαι, και να φταίει το 1 ευρώ και το 1 bid, κάτι λιγότερο από τρεις ώρες πριν τη λήξη. Μπορεί να φταίει το γεγονός ότι είναι Comoys – κι αγαπώ τις Comoys

Επιστρέφω στο σπίτι. Είχα τα δεδομένα του κινητού ανοιχτά για να χτυπήσω. Οι «Κλέφτες» με συνεπήραν. Ξέχασα τη δημοπρασία. Η πίπα έκλεισε στα 10,50 ευρώ. Δεν με νοιάζει. Και κάπου στο βάθος (για να’μαι απόλυτα ειλικρινής) ανακουφίστηκα –θα εξηγήσω σε λίγο γιατί.
Αλλά τότε, εκεί που είπα «πάει κι αυτή», την είδα, μια άλλη…και είπα ότι αυτή θα γίνει δικιά μου. Πριν όμως μιλήσω για τον κεραυνοβόλο έρωτα που ήρθε και με βρήκε στα ξαφνικά, εκεί στον καναπέ μου, ας κάνω ένα μικρό flashback.

Έναν χρόνο τώρα (ή και περισσότερο) δεν έχω αγγίξει το ebay. Μπαίνω, παρακολουθώ τις δημοπρασίες, χαζεύω με τις ώρες καμιά φορά που έχω χρόνο. Αλλά δεν χτυπάω. Δεν αγγίζω. Κάτι μέσα μου δεν με τραβάει πλέον…δεν έχω διάθεση, δεν έχω όρεξη να κυνηγήσω και να μπω σ’ αυτή την διασκεδαστική αλλά και αγχωτική διαδικασία. Πριν λίγες εβδομάδες μάλιστα σκέφτηκα ότι θα άξιζε να καθίσω να το σκεφτώ και να αναλύσω αυτή την αδιαφορία και «ανορεξία». Κατάφερα να εντοπίσω δυο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι βαριέμαι. Ο δεύτερος είναι το μπάτζετ. Και οι δύο είναι άμεσα συνδεδεμένοι μεταξύ τους.

Ας ξεκινήσω από το μπάτζετ: δεν παίζω στο ebay πλέον επειδή ανέβηκε το μπάτζετ μου για αγορά πίπας.

Παράδοξο? Κατά μια έννοια ναι. Λογικά, το επιπλέον μπάτζετ θα ερμηνευόταν ως μεγαλύτερη ευελιξία στην εμπλοκή σε δημοπρασίες που παλιότερα ούτε καν σκεφτόμουν. Ως δυνατότητα να ανεβάσω τα χτυπήματα σε ποσά που πολλοί (πιο λογικοί) θα έκαναν πίσω.
Αλλά να που συμβαίνει το αντίστροφο: αυτή η δυνατότητα που η θεία πρόνοια απλόχερα μου πρόσφερε με έκανε να βαριέμαι να την αξιοποιήσω. Παλιότερα, δηλαδή, όταν το μπάτζετ για αγορά πίπας ήταν εκ των πραγμάτων πιο χαμηλό, ήμουν αναγκασμένος –κατά κάποιο τρόπο– να στρέφω το αγοραστικό μου σκόπευτρο μόνο στο ebay. Και, επειδή το ebay δεν είναι (όχι πάντοτε τουλάχιστον) το μέρος για ευκαιρίες (δηλαδή φτηνές πίπες), έπρεπε να ψάξω για κρυφά διαμαντάκια, πίπες που κινούνταν κάτω από το συλλεκτικό ραντάρ, κατά μια αμερικάνικη έκφραση. Αυτό φυσικά είχε ως αποτέλεσμα να χρειαστεί να διαβάσω. Να χρειαστεί να σκαλίσω. Έβλεπα, π.χ., την τάδε ή τη δείνα αγγλική πίπα σε μια ελκυστική και προσιτή τιμή. Καθόμουν και έψαχνα ό,τι πληροφορίες μπορούσα να βρω στα βασικά εργαλεία (pipedia & pipephil). Μετά πέρναγα στα forum του εξωτερικού, σε ιστολόγια, σε παλιότερες δημοπρασίες που «ξέμεναν» στα αποτελέσματα του google. Σε google groups και google archives. Έστελνα mails σε χρήστες, κατασκευαστές, συγγενείς κατασκευαστών κ.ο.κ. Ό,τι ήταν δυνατόν να βρεθεί.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο μάθαινα. Μάθαινα να αναγνωρίζω πίπες, να τις χρονολογώ, επειδή έμαθα ότι σε πολλές περιπτώσεις η χρονολόγηση παίζει ρόλο και διαμορφώνει την αξία της πίπας. Μάθαινα ιστορία, ιχνηλατούσα τους εμπορικούς δρόμους του καπνού και των εργαλείων του για να βρω αυτή που θα με ικανοποιούσε καπνιστικά περισσότερο.

Θα μου πείτε, δικαιολογημένα, γιατί ρε φίλε δεν έπαιρνες μια pipex? Μια Canasta, καμιά savinelli? Γιατί σε έτρωγε ο κ***ς σου για γριές, παντελώς άγνωστες πίπες? Ή πιο απλά, γιατί (αφού παίζεις στην αγορά estate), γιατί δεν χτυπάς πιο «κοινά» κομμάτια? Stanwell, Savinelli, Chacom κλπ? Έριξα μια ματιά αυτή τη βδομάδα στο ebay τις δημοπρασίες μόνο των Stanwell (εντελώς ενδεικτικά): 174 καταχωρήσεις, οι 23 αφορούσαν δημοπρασίες. Είδα και τις estate γενικώς: 2445 estate πίπες σε δημοπρασία…

Υπάρχει πράγμα, ε? Θα μπορούσα να πάρω κάτι τις φθηνό…Η απάντηση όμως στην παραπάνω ερώτηση δεν χωράει εδώ και δεν είναι σχετική με το θέμα μου. Εκείνο που έχει σημασία είναι το γεγονός ότι ο περιορισμός στο μπάτζετ πυροδότησε μια ιστοριοδιφική μανία για να μάθω. Εάν, με άλλα λόγια, ήθελα να αγοράσω πίπα, έπρεπε να ψάξω πάρα πολύ.

Ανέκαθεν με γοήτευε, ξέρετε (κι αν δεν βαριέστε να διαβάσετε βεβαίως βεβαίως…) η ιστορία, αυτό το ψάξιμο πίσω από τα φαινόμενα. Διψούσα (κι ακόμα ευτυχώς το μικρόβιο γυρνοβολάει, αν και λιγότερο έντονα) να μάθω τα γιατί. Ένα από τα πολλά ερωτήματα, π.χ., που στριφογύρναγε πάντα στο κεφάλι μου ήταν το γιατί της δανέζικης σχολής πίπας. Γιατί αυτό το design, γιατί αυτή η επιμονή σε καλές πρώτες ύλες, σε γραμμές κάποτε παράδοξες και παράξενες που κάθονται, ωστόσο, τόσο γαμ**μενα αρμονικά, ώστε θέλεις να τις ξαναδείς δυό και τρεις φορές. Μετά από πολύ διάβασμα, ακόμα περισσότερη παρατήρηση πιπών, δεκάδες mail δεξιά κι αριστερά σε κατασκευαστές και τη συνέντευξη του T. Eltang στον Γιώργο Big Fish, το ερώτημα φαίνεται να έχει απαντηθεί, αλλά εν μέρει μόνο: ακόμα με βασανίζει το: γιατί κάποια στιγμή κάποιος Δανός (Σουηδός ήταν, αλλά τέλος πάντων) ξέφυγε από το κλασσικό design και οδήγησε έναν ολόκληρο λαό –και μερικούς άλλους ακόμα- σε μια νέα και εντελώς πρωτότυπη σχεδιαστική πορεία. Και φυσικά, προστίθεται και το πώς. Πώς στην ευχή το σκέφτηκε και έφτιαξε το τάδε ή το δείνα shape.

Για να συνδεθούν όλα αυτά τα ψιλοάσχετα ερωτήματα (ή εμμονές, όπως θέλει κανείς) με το ebay, απλά να επισημάνω πως αυτό το τελευταίο τα τροφοδοτούσε. Έβλεπα πίπες και τις έψαχνα προσπαθώντας να μάθω την ιστορία τους, το γιατί και το πώς πίσω απ’αυτές. Κι ο θαυμασμός μεγάλωνε, η λαχτάρα μεγάλωνε και σιγά σιγά ωρίμαζα, όχι ως καπνιστής, αλλά ως θεατής πιπών (θα τα πούμε κι αυτά άλλη ώρα όμως…).

Και επίσης, ξέρετε, υπάρχει το εξής θετικό (αλλά και ψιλοπαγίδα) με το ebay: βρίσκεις πράγματα που δε θα τα βρεις αλλού. Την βδομάδα που μας πέρασε, για παράδειγμα, αμερικανός πωλητής έβγαλε μια ντουζίνα δανέζες freehand. Thurmann, Karl Erik, Winslow, όλες μια και μια, να τις βλέπεις και να αγκαλιάζεις την οθόνη του ΗΥ προσπαθώντας να τις πιάσεις. Γερμανός πωλητής, απ’την άλλη, έχει δυο συνεχόμενες βδομάδες που βγάζει Karsten Tarp…Ποιοι είναι όλοι τούτοι θα μου πείτε. Δεν έχει σημασία. Σημασία έχει το γεγονός ότι βγαίνουν πραγματάκια που δεν θα τα βρούμε εύκολα (ή ποτε!) σε κάποιο ηλεκτρονικό κατάστημα. Κι αυτό δίνει περισσότερη αξία στο κυνήγι και αυξάνει την επιθυμία να ριχτείς με όλες σου τις (οικονομικές) δυνάμεις και τις «τεχνικές» bidding.

Τώρα πια λοιπόν ακολουθώ την εύκολη οδό? Κάθομαι στον καναπέ μου και επιλέγω ό,τι γουστάρω επειδή απλά μπορώ?  Δεν είναι ακριβώς έτσι…για δυο (πάλι…) λόγους.

Ο πρώτος είναι ότι η διαδικασία δημοπρασίας έγινε για μένα ψυχοφθόρα. Δεν έχω διάθεση, δηλαδή, να καθίσω και να ψάξω κάθε εβδομάδα για αυτό το χαμένο διαμάντι, για την πίπα με το φανταστικά γευστικό ρείκι, την πίπα ιστορικής και συλλεκτικής αξίας. Και να καθίσω μια βδομάδα σε αναμμένα κάρβουνα να καρτερώ αν θα μου κάτσει ή όχι, αν θα βρεθεί κανένας περισσότερο βλαμμένος από μένα, με πολλαπλάσιο μπάτζετ, που θα την χτυπήσει στα ύψη. Απλά, δεν αντέχω. Υπάρχουν άνθρωποι, ξέρετε, που το κάνουν κάθε εβδομάδα. Τους συνεπαίρνει αυτή η αναμονή, αυτή η έξαψη. Αγαπούν και επιθυμούν παλιά κομμάτια, ιστορικά, συλλεκτικά. Πλέον, απλά θαυμάζω τέτοιους ανθρώπους, αλλά δεν μπορώ να τους ακολουθήσω. Και, ακολουθώντας μια λίστα που έχω καταρτίσει εδώ και καιρό (και για την οποία θα μιλήσω άλλη φορά), ψάχνω σε μαγαζιά να βρω τα πράγματα που θέλω. Διότι, αγαπητοί, όταν θέτεις έναν αγοραστικό στόχο και περιμένεις την αρχή του μήνα που πληρώνεσαι για να τον πετύχεις, όλα αυτά τα όμορφα πραγματάκια που πετάγονται στο ebay καθ΄όλη τη διάρκεια της αναμονής μοιάζουν με σειρήνες που ουρλιάζουν στ’αυτία και τα μάτια σου. Και είναι εύκολο να παρασυρθείς…

Ο δεύτερος λόγος είναι άλλη μια βαρεμάρα: αυτή του restoration. Της αποκατάστασης δηλαδή μιας μεταχειρισμένης πίπας. Και κάπως έτσι εξηγείται η ανακούφιση που δεν κέρδισα την Comoys που ξεκίνησε αυτό το post: βαριόμουν να την φέρω σε καπνίσιμη κατάσταση. Με απλά λόγια: βαριέμαι να καθαρίζω και να τρίβω και, και, και… Φυσικά, δεν είμαι κανένας τεράστιος restorer ούτε έχω εργαλεία και κεριά και μπογιές. Βασικά πράγματα: γυαλόχαρτα, οινόπνευμα, μπατονέτες για τα αυτιά, μάκτρα. Και πάντα χτυπούσα πράγματα που μπορούσα, με αυτόν τον πενιχρό εξοπλισμό, να αποκαταστήσω. Αυτό φυσικά δεν εξηγεί τη βαρεμάρα και την αδιαθεσία να παίξω στο ebay. Διότι, ένας προσεκτικός παρατηρητής θα πει ευστόχως: μάστορα, αφού μας λες τώρα ότι πήρες μια και στο facebook σ’εχω δει που ποστάρεις κι άλλες μεταχειρισμένες…πλάκα μας κάνεις? Δίκιο έχετε αγαπητοί (και αγαπητές), όμως καλύτερα να φωνάξω τον Χάουαρντ για να απαντήσω.
Κατά τη μετακόμιση τον περασμένο Ιούνη κάποια κουτιά ξέμειναν στην Αθήνα. Περιείχαν βιβλία, κάποια εκ των οποίων ήταν του καλού μου Χάουαρντ Φίλιπς, που είχα αγοράσει ως μαθητής το μακρινό (πιά) 1997. Πρόσφατα τα στοίβαξα πάνω σ’ένα τραπέζι (μαζί με κάποια ακόμα αδέσποτα) και είπα να τα ξαναδιαβάσω μετά από 20 ολόκληρα χρόνια.

Δεν τα κατάφερα. Βαρέθηκα. Όταν έχεις φρεσκοδιαβασμένο το «Παιχνίδι του Έντερ» και όταν διαβάζεις το εκπληκτικό «Σιλό» του Howey, ο Λάβκραφτ σου κάθεται κομματάκι βαρύς, κουραστικός, επαναλαμβανόμενος, προβλέψιμος. Στα 16 μου, τον αγάπησα και τον διάβασα λέξη-λέξη. Στα 37…Δεν άλλαξαν τα γούστα μου. Νομίζω ότι άλλαξε η εποχή. Κατανοώ και αναγνωρίζω τη σημασία του Λάβκραφτ (και κάθε Λάβκραφτ), την ομορφιά και την τέχνη που έβαλε στα κείμενά του. Απλώς, δεν αντέχω να (ξανά)διαβάσω. Δεν είναι ότι διάβασα τόσο πολύ που τον σνομπάρω πια, ούτε ωρίμασα ως αναγνώστης (ωριμάζει κανείς ως τέτοιος?). Απλά, η εξέλιξη από τον Λάβκραφτ μέχρι τις μέρες μας είναι τέτοια και τόσο σπουδαία που κυριολεκτικά ανυπομονώ να βουτήξω με τα μούτρα για να γνωρίσω καινούργια πράγματα.

Κάτι ανάλογο ισχύει με τις πίπες: την εβδομάδα που κάθομαι και γράφω αυτές τις αράδες (πολλές βγήκανε τελικά…) βρήκα μερικά κουκλάκια διαθέσιμα στο ebay. Sasieni, Dunhill, Thurmann…γραμμές και φόρμες που συγκινούν, καμπύλες που σε κάνουν να θες να βάλεις τα κλάματα για την ομορφιά και την αρμονία τους. Και κάποια (πιστεύω ότι) μπορώ να τα χτυπήσω. Αλλά δεν.
Φυσικά δεν έχω εκατό παλιές dunhill κι άλλες 200 παλιές Charatan ή Sasieni για να μπουχτίσω. Αλλά με κερδίζει συνεχώς το καινούργιο, οι φρέσκιες ματιές, οι μοντέρνες εκτελέσεις κλασσικών σχεδίων. Τα πιποκατασκευαστικά επιτεύγματα της δικής μου εποχής.

Το πιπάκι που μ’εκανε να επιστρέψω στο ebay και να πηδήξω αρκετές καταχωρήσεις στη λίστα των προτεραιοτήτων μου είναι ένα παιδί της νεότερης εποχής. Ένα κατασκευαστικό κομψοτέχνημα, τόσο άρτιο σε κάθε λεπτομέρεια που απλά μ’άφησε με το στόμα ανοιχτό να το χαζεύω και να αναρωτιέμαι πώς στην ευχή οι κερατάδες οι Ιταλοί (διότι περί ιταλίδος πρόκειται) κατάφεραν να φτιάξουν τόσο λεπτοκαμωμένο επιστόμιο, στα όρια αντοχής του υλικού. Κι επειδή το μαγαζί που τις φτιάχνει (και τις πουλάει) άλλαξε γειτονιά και πήγε πιο βόρεια στη χερσόνησο της μπότας (γιατί ο Ρωμαίος δήμαρχος κάτι έκανε με τους φόρους και ξεκουμπίστηκαν κι άλλοι μαγαζάτορες από το ιστορικό κέντρο), ήταν μια μοναδική ευκαιρία.

Πέρα από ευκαιρία όμως,  είναι μια πίπα της εποχής μου. Ξέρω ότι μάλλον θα ξαναβρώ μια dunhill, πολύ πιθανόν να βρω και sasieni, comoys κλπ κλπ, όλα αυτά τα θρυλικά ονόματα. Σίγουρα θα τις πληρώσω λίγο παραπάνω, σίγουρα θα παιδευτώ και θα μου βγει η ψυχή φοβούμενος πόσο μακριά θα φτάσουν όσοι άλλοι χτυπάνε. Αλλά, για κάποιο λόγο, θα είναι εκεί. Κάποτε σπάνια, κάποτε δύσκολα, κάποτε σε κακή κατάσταση. Θα είναι όμως εκεί.

Το ίδιο δεν ισχύει και με τις σύγχρονες?

Φυσικά. Η διαφορά όμως, τουλάχιστον όπως το βλέπω, είναι ότι συμμετέχεις σε αυτή τη διαδικασία. Ότι με κάποιο τρόπο (έστω κι αν δεν ισχύει στην πραγματικότητα αυτό) ο σημερινός pipe maker με έχει στο νου του σαν κάποιον ανώνυμο αλλά ενεργό καπνιστή-πελάτη, και προσπαθεί να βάλει τον καλύτερό του εαυτό σε κάθε πίπα του (κάποια απ’τις οποίες ίσως πέσει στα χέρια μου). Άρα, έστω ασυναίσθητα, έστω κι ως ένας ανώνυμος και παντελώς άγνωστος καπνιστής, με το να αγοράζω σύγχρονες πίπες νιώθω ότι συντελώ σε αυτή τη δημιουργική διαδικασία που συντελείται στην εποχή μου. Δεν έζησα το ’40 ή το ’50, σε εποχές που άκμαζαν τα κραταιά εργοστάσια πιπών. Ό,τι μπορώ να «πιάσω» από κείνη την εποχή έρχεται μέσω (ηλεκτρονικών) σελίδων, απηχήσεις μιας οριστικά περασμένης (αλλά ένδοξης) εποχής που τραβάω με τις τζούρες του καπνού μου σε πίπες από 2ο (ή και 3ο πολύ συχνά) χέρι.

Δεν συνηγορώ υπέρ των σύγχρονων πιπών. Η γριά κότα έχει το ζουμί, λένε, και ισχύει πάντοτε. Και ξέρω μέσα μου ότι, κάποια στιγμή και εφόσον μπορώ (λόγω υγείας και τσέπης) πιθανώς θα επιστρέψω να ξαναψάξω αυτές τις παλιές κυρίες. Όταν ίσως κι εγώ θα’χω περάσει σε μια άλλη εποχή. Προς το παρόν όμως, και με τόσα όμορφα πράγματα να φτιάχνονται γύρω μου, νιώθω πως είναι κρίμα να μένω εξω απ’αυτή την υπέροχη πιπογιορτή.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου